in

Tại sao Phần Lan có nền giáo dục đứng đầu thế giới?

Những năm trước đây giáo dục Phần Lan rất tệ, có thể nói là tệ như nền giáo dục của Việt Nam hiện nay. Khi mà kiểm tra những đứa trẻ trên thế giới. chúng ta nhận thấy rằng nền giáo dục của Phần Lan khá giống với nền giáo dục của Mỹ

Phần Lan liên tục ở tốp đầu thế giới về giáo dục. Theo bảng xếp hạng nổi tiếng PISA năm 2018, quốc gia Bắc Âu này đứng thứ 5 thế giới, đứng đầu Liên Âu. Tuy nhiên, khác với đa số các nước châu Á xếp hạng cao, như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore, học sinh Phần Lan không những cũng học giỏi, mà đặc biệt là cảm thấy hạnh phúc hơn. Bí quyết nào giúp nền giáo dục Phần Lan thành công ?

Không kiểm tra

Bình thường, người ta cho học sinh làm bài kiểm tra để đánh giá mức độ thông hiểu, làm chủ môn học của các em. Và điều này thường dẫn tới tình học sinh học kiểu nhồi nhét để qua được bài kiểm tra. Còn giáo viên thì dạy với mục đích duy nhất là để học sinh đạt điểm trên trung bình.

Các em học sinh được thoải mái hoạt động trong lớp

Phần Lan không thực hiện các bài kiểm tra tiêu chuẩn hóa. Ngoại lệ duy nhất là kỳ thi xét tuyển quốc gia. Đây là bài kiểm tra tự nguyện dành cho học sinh năm cuối trung học phổ thông.

Tất cả trẻ em ở Phần Lan được xếp hạng dựa trên nền tảng cá nhân hóa và hệ thống xếp hạng do giáo viên của các em lập ra. Bộ Giáo dục phụ trách theo dõi sự tiến bộ tổng thể của học sinh. Bộ này lập các mẫu theo nhóm ở nhiều trường khác nhau.

Trách nhiệm của giáo viên

Tiêu chuẩn đặt ra đối với giáo viên ở Phần Lan rất cao. Chuyên gia giáo dục Pasi Sahlberg, tác giả cuốn sách “Các bài học Phần Lan: Thế giới có thể học gì từ sự thay đổi giáo dục ở Phần Lan”, nói rằng, không có từ “trách nhiệm giải trình” ở Phần Lan; trách nhiệm giải trình là phần còn lại sau khi trừ đi trách nhiệm.

Tất cả giáo viên phải có bằng thạc sĩ mới được giảng dạy. Với học sinh từ lớp 1-6, giáo viên phải có bằng thạc sĩ giáo dục trở lên. Với học sinh lớp 7-9, ngoài bằng cấp về giáo dục, giáo viên phải có bằng thạc sĩ chuyên ngành mà họ giảng dạy.

Các chương trình giảng dạy đều rất khó, trường đào tạo giáo viên đều rất kén thí sinh. Năm 2014, chỉ có 9% thí sinh thi vào khoa giáo viên của Đại học Helsinki được nhận vào học.

Ở trường học, nếu một giáo viên không đạt chuẩn hoặc công tác không tốt, trách nhiệm của hiệu trưởng là phải xử lý vấn đề đó.

Hợp tác, không cạnh tranh

Giúp đỡ lần nhau trong quá trình học

Trong khi hầu hết người Mỹ và các nước khác coi hệ thống giáo dục giống như cuộc cạnh tranh lớn, người Phần Lan lại nghĩ khác. Ông Sahlberg trích một câu của tác giả Samuli Paronen: “Người chiến thắng thật sự không cạnh tranh”.

Giáo dục Phần Lan không phải lo lắng về các hệ thống đánh giá dựa trên công trạng. Không có danh sách trường học hay giáo viên xuất sắc, dẫn đầu. Môi trường dạy và học không phải là cạnh tranh mà là hợp tác.

Ưu tiên các điều cốt lõi

Trường học ở nhiều nước rất quan tâm điểm số, sự thông hiểu môn toán và các môn khoa học tự nhiên khác mà quên mất điều gì tạo nên môi trường học tập phù hợp, công bằng, khiến học sinh vui vẻ và khỏe mạnh.

Từ những năm 80 của thế kỷ trước, các nhà giáo dục Phần Lan đã tập trung ưu tiên các điều cốt lõi sau:

-Giáo dục là một công cụ để cân bằng bất công xã hội.

-Tất cả học sinh được ăn miễn phí ở trường.

-Dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe

-Tư vấn tâm lý

-Hướng dẫn, hướng đạo cá nhân hóa, phù hợp cho từng học sinh

Tuổi đi học muộn

Trẻ em Phần Lan bắt đầu đi học phổ thông lúc 7 tuổi. Giáo dục bắt buộc chỉ kéo dài 9 năm. Việc học sau khi hoàn thành lớp 9 (16 tuổi) là tự chọn, tự nguyện.

Xét ở góc độ tâm lý, trẻ em cảm thấy thoải mái hơn khi không phải học nhiều. Trước khi đi học, trẻ em học mẫu giáo một năm.

Xem thêm: